یاقوت مستعصمی
یاقوت مستعصمی
قبلة الكتاب جمال الدين ياقوت مستعصمي از نوادر دهه، و نوابغ قرن هفتم بود، و او مملوك مستعصم سي و هفتيمن خليفه بني عباس باو منقرض گشت به حساب بود، ياقوت بواسطه ي كمالات و فضايل و ملكات، در نزد خليفه مقامي بلند، در كتابت مرتبه يي ارجمند داشت، و خليفه درفش از مراتب احترام و احتساب ، چيزي فرو نمي گذاشت گويند سبب تقرب او خدمت خليفه اين شد كه هر زمان مستعصم او را مي خواست مي گفتند اشتغال به كتابت دارد تا روزي براي كار ضروري خليفه با حضار او فرماندار و بسيار نگران آمدنش بود، و عجله مي نمود، كه خدمه گفتند مشغول كتابت است، و ياقوت مي خواست سطري را تمام كرده و خدمت خليفه برود، مستعصم حالش دگرگون گشت، و در نهايت خشم و خشونت بطرف ياقوت آمده او را نشسته ، مشغول كتابت ديد ! فوري دوات كه از آهن يا برنج در نزد ياقوت بود برداشت و بلكه ياقوت شدت نواخت ، كه فرقي او را مجروح ساخت و خون از چهره اش سرازير شده و بنامي شتم و تندي را او گذاشت، ياقوت قلم را به خون خودآلوده كرد و بنامي اتمام سطر نمود! مستعصم در بحر حيرت فرو رفت، و از نزدش بيرون شد ، و پس از اين او را بخود واگذاشت و در حقش هر گونه تشريفات و اشفاقات مرعي داشت تا برتبه عالي رسيد و محسود تمام مقربان درگاه خليفه گرديده صاحب خط و خطاطان مي آورد كه ياقوت را استعداد و قابليت ذاتي بود و تحصيلات علميه كاملاً بنمود و ميلش بكتابت كشيد و مدتي در خدمت عبدالمومن اصفهاني كمند تلمذ در ميان بست و از او تعليم خط آموخت و از روي تحريرات ابن بواب قواعد و قوانين خط بيندوخت و در خدمت زينب شهره كه وفاتش در سنه ي 574 اتفاق افتاد و سرگذشتش نگارش يافت و ولي عجمي به تعليم خط مدتها زحمت كشيد تا به مقام و منزلت استادان رسيد بيشتر محرزين نامي وكتاب گرامي ترك كه در استقصاء حملات خطاطان و نقاشان ايران وترك زحمات قابل تقديس كشيده ترجمه هيچ يك از خوش نويسان را بقدر ترجمه جمله حيات ياقوت مفصل نمي نويسند اجمالاً مي آورند كه ياقوت در مدت حيات خود يكهزار و يكدانه قرآن نگاشت او مدت يكصدو هشتاد سال عمر نمود! واگر ياقوت در خدمت زينب شهره شده كسب تعليم كرده باشد يعني در سنوات 500 تا 570 و دفاتش در سنوات ششصد و شصت و هفت واقع شده مي توان او را معمر گفت بالجمله صاحب خط وخطاطان مي آورد كه قرآني بخط ياقوت مورخه پانصد و پنجاه و يك كه كليه او بخط و امضاء جلي ياقوت است در استامبول موجود است هم چنين قرآني بخط او بر سر قبر سلطان سليم است كه تاريخش سنه ي 684 بود و در جامع اياصوفيه باز قرآني بخط ياقوت موجود بود و كه تاريخش سنه ي 654 بوده و نيز در حميديه قرآني بخط ياقوت مورخه سنه 662 ديده شد!! در كتابخانه معظمة حكومت مصر كه داراي يكصدو بيست و هفت هزار كتب فارسي و عربي و تركي و اروپائي است نگارنده ي قرآن به خط ياقوت را ديده ام. چنانچه در كتابخانه عامره يگانه فاضل مدقق و اديب شاعر محقق جناب نوالدين بك مصطفي از ارنائودي كه در لغات سه گانه تركي و فارسي و عربي متبحر بوده نيز نگارنده قرآن بخط ياقوت ديده ام بالجمله گويند در زمان حكومت اتاباخان مغولي كه سلطنتش از ( 663 تا 680) امتداد داشت چهارتن از اركان علم وهنر به حساب بودند كه هر يك را در آن فن نظير و بديلي نبوده نخست حكيم افضل خواجه نصير طوسي در علم وحكمت بود كه هنگام هلاكوخان در سنه ي 659 باو ملحق گشت و در انهدام قلاع واساطير اسماعيليه و قلع خلفاي عباسي ملتزم ركاب هلاكوخان بود دوم شمس الدين صاحب وزير جويني كه در راي صائب و انديشه ثاقب اعجوبه ي زمان بود و نگارنده ي شرح حال او را در جلد سوم ( امان التواريخ) مفصل رشته تحرير در آورده ام سوم عبدالمومن موسيقي كه در آن عصر نظير نداشت چهارم ياقوت مستعصمي خوش نويس بود كه در آن عصر بي دليل بود صاحب خط و خطاطاني مي آورد كه محمد طغلق شاه پادشاه هندوستان از ياقوت بخواست كه كتاب شفاي شيخ الرئيس را بخط نيكو نوشته و برايش بفرستد ياقوت اجابت كرد كه در پاداش اين خدمت دويست هزار دينار طلا يافت و بسياري از بزرگان ايران و هندوستان و تركستان و عراق و عرب برايش هداياي ثمينه مي فرستادند و مرفعات و قطعات نيكو مي يافتند گويند خليفه مستعصم به حسن خط ياقوت چندان تقديس نمي كرد و خطوط ابن مقله و ابن بواب را بخط او رجحان مي داد و اين عدم توجه او بواسطة اين بود كه ياقوت مملوك خليفه و در رديف خدمتگذاران او محسوب مي گشت عاقبت روزي ياقوت دو قطعه بيك عبارت نگاشت و يكي را بامضاء خود و يكي را بامضاء ابن بواب نموده خدمت خليفه آورد مستعصم بان خطوط نگريست و از آنجائيكه همواره خس خط ابن بواب در ذهن او جاي گير بود بلاترديد خطي كه امضاء ابن بولب را داشت تمجيد كرد ياقوت زمين ادب بوسه داد و شكرگذاري كرد و عرضه كرد الحمدالله كه خليفه زمان زمان و پادشاه دوران به اين بنده ناتوان الطاف بي نهايت فرمود و زبان به تحسين و تمجيد خطم كه بامضاء ابن بواب مخصوصاكرده بودم گشود خليفه پس از امضاء اين كلام حيرت از تدبير و حسن خط ياقوت نمود و به او خلعتي گران قيمت بخشود صاحب تذكره الخطاطين آورد كه در سنه ي ششصد و پنجاه و شش كه بدو خلافت عباسيان رو به افول نهاد و تخت سلطنتشان واژگون گشت و هلاكوخان مغولي با آن فضايل وحشيانه به بغداد وارد شد و تيغ بيدريغ در ميان پير و برنا نهاد و جوي هاي خون در خيابانها و كوچه هاي بغداد بگشاد ياقوت از خوف جان فرار و در بيرون بغداد به يكي از مساجد مخروبه پناه برد و در مناره ي او جاي گزيد و چون قلم ومركب همراه داشت و كاغذ همراهش نبود دستار خود را بگشاد و به منار بست و بناي كتابي را گذارد و يك كاف كوفي در روي پارچه مربوطه نگاشت كه پهناي او دو وجب بود!
طول حرف را بايد از پهناي قلم قياس نمود، در آن حال كه اشتغال به تحرير بود يك از شاگردان او كه از مكان مخفي او آگهي داشت، به نزدش آمد و گفت چه آسوديي و بي خبري كه خون و دمان بي گناه مانند سيلي كه از نشيب به فراز آيد، همين قسم در كوچه هاي بغداد، در جريان است! و در هر گوشه اش از كشته ها پشته ها موجود شده ! و در تمام بغداد يك عمارت و خانه معمور باقي نمانده ياقوت در جواب او گفت ، اي يار عزيز خاموش باش كه كافي نوشته ام كه قيمتش برابري مي كند با روي زمين چه برسد به بغداد و ياقوت را علاوه از حسن خط و كمالات و فضايل گوناگون طبع شعر عالي بود و يك از فضايل در حقش گويد ( اول من نقل الخط الكوفي الي الطريقه ابن مقلبه ابن مقله ثم جاء ) ابن بواب و زادفي تعريب الخط و ابداعه ثم جاء ياقوت المستعصمي الخطاط و ختم في الخط و اكمله و ادرج في هذالبيت جميع قوانينه) و اين است بيتي كه ياقوت گفته :
اروني مرشداً في الخط مثلي ومن احب الكتابه في البلاد
فلافي الشرق ضديضاهي و لافي الغرب من يتبع اجتهادي
و نات جمال الدين ياقوت مستعصمي در سنه ششصد و هفت واقع گرديد، يعني پس از استيلاي هلاكوخان به بغداد و قتل مالك او مستعصم آخرين خليفه عباسي به يازده سال چنانچه شاعري در تاريخ وفاتش گفته :
ياقوت جمال دين شه هنر در صبح خميس سادس شهر سفر
در سبعه و سنين بدوسته مائه كزدار فنا به آخرت كرد سفر
يعني 667 وفات نموده
پوشيده نباشد كه در عصر ومقدم بچند سال از ياقوت مستعصمي مي دهند بخط ياقوت هاي ديگر باشند و الا هزار و يك قرآن در مدت يكصد سال با پهناي خط بدو وجب ! خيلي بعيد و حمل بر اغراق يا سهو كتاب ترك بايد كرد در صورتيكه قطعات و مرقعات بسيار خط ياقوت بوده و در مدت عمرش مانند كتاب شفاء كه مدتي وقت مي خواهد نگاشته است والله عليم به حقايق الامور.
ياقوت مستعصمي راقبل از انقراض خلافت عباسيان و آبادي بغداد شاگرداني بود كه هر يك علم اشتهار برافراشتند و آنها شش تن بودند :
1- مولاناعبدالله ارغون 2- مباركشاه قطب 3- ناصرالدين مطتيب
4- مولانا يوسف خراساني 5- ميرحيدر گنده نويس 6- شيخ احمد سهروردي
صاحب خط و خطاطان و صاحب كتاب سلسله الخطاطين مي آورند كه در آن وقت شش تن بودند كه هر يك نوعي از خط را مخترع بودند 1- عبدالله صرفي بود كه رسم خط نسخ گذارد 2- عبدالله ارغون خط محقق را درست كرد 3- يحيا صوفي كاتب ثلث را كامل نمود 4- مباركشاه قطب كه توقيع را به پاي برد 5- مباركشاه صيوفي كه خط ريحاني را تكميل كرد 6- شيخ احمد سهروردي كه رقاع را تنفيذ و اصلاح كرد و از اين شش تن فقط يحياي صوفي شاگرد ياقوت بود و ديگران بواسطه سايرين ترقي كردند.
از آثار خطوط ياقوت مقدار زيادي از قرآن ها و كتابها و قطعات و مرقعات در كتابخانه ها وموزه هاي ايران و كشورهاي ديگر موجود است، از جمله در ايران: در كتابخانة ملك، كتابخانة سلطنتي، موزه ايران باستان ، كتابخانة مجلس شوراي ملي و كتابخانه آستان قدس رضوي مشهد و در خارج ايران: در بقعة مولانا جلال الدين بلخي در قونية تركيه، كتابخانة دانشگاه استانبول، موزة آثار اسلامي ترك، كتابخانة اياصوفيه و استانبول وغيره و آنچه من از خطوط او ديده ام: ادعية ايام هفته ( 18برگ) سلطاني. ثلث دو دانگ جلي ممتاز، نسخ كتابت عالي بارقم: « المفتقر الي رحمه ربه، ياقوت المستعصمي في صفر سنه اثنين و ثمانين و ستعمائه ( 682) و الحمدالله وحده.
پشت صفحه اول بقلم : رقاع نيم دو دانگ جلي بزر محرر نوشته است: « صارحقاً لاضعف عبادلله تعالي وافقرهم مباركشاه بن قطب غفرالله له و لجمع المسلمين اجمعين» در كتابخانه اياصوفيه
- قرآن خشتي كوچك ثلث كتابت خفي عالي بارقم » ياقوت المستعصمي » در بقعة مولوي در قونيه
- يك قطعه از مرقع امير غيب بيك ثلث چهاردانگ جلي ممتاز نسخ و رقاع كتابت جلي عالي بارقم: « كتبه خادم خدمه ] رسول[ و ربيب نعمه ياقوت المستعصمي سنه ثلث و ثمانين و ستعمائه (583) حامد الربه ...» در خزينة طوپ قاپوسراي
- يك قطعه از مرقع اميرغيب بيك، نسخ كتابت جلي عالي با رقم: « كتبه ياقوت المستعصمي في ربيع الاخر من سنه ثلاث و ثمانين و ستمائه 683 در خزينه طوپ قاپوسراي.
- قرآن وزيري بزرگ، جلد ضربي ممتاز. تماما حواشي تشعير سازي قرن 9 و 10 ومذهب، ثلث كتابت ممتاز با رقم : « كتبه العبد المذنب ياقوت المستعصمي» و در دو شمسه نوشته شده است: « برسم كتابخانة نواب نامدار گردون وقار سپهر اقتدار اقبال پناه عاليجاه بهروز محمدخان خلد الله تعالي في دوام ايام عمر و دولته و رفقه واقباله الي يوم الدين في شهور سنه ست و سبعين و ستمائه (676) در اونيورسيتة اسلامبول
- قرآن وزيري جلد روغني قديم دو صفحة افتتاح متن و حاشيه مذهب مرصع عالي نسخ كتابت خوش بارقم: « كتبه الفقير الي رحمه الله تعالي و عفوه ياقوت المستعصمي» « في سلخ ذي الحجه المبارك من سنه اربع و سبعين و ستعمائه...» 674 در كتابخانه سلطنتي
- قرآن وزيري جلد روغني ممتاز جديد چهار صفحة اول متن وحاشيه مذهب عالي ( جديد). خط نسخ خفي عالي. سرسوره ها ثلث وزر محرر ممتاز بارقم : « وقع الفراق من كتابه هذاالقرآن المجيد في شهور سنه ثلاثين و ستعمائه علي يد الضعيف ياقوت المستعصمي و قد كتب في هذا العام مستقيماً في مدينه المشرقه بعد ماقضيت مافرض الله سبحانه و تعالي علي من حج بيته الحرام و مواظباً بكتابه هذاالقرآن الحميد اطاعه لامرسيدي مولائي السلطان الله الاعظم و الخاقان الاكرم مالك رقاب الاسم خليفه الله المستعصم بالله ...» 630 در كتابخانه سلطنتي
- ديوان قطبه بن اوس ( ابوعبدالله محمدبن عباس تميمي) خشتي بزرگ. كاغذ اصفهاني مجدول مذهب دو صفحه اول متن وحاشيه مذهب عالي جلد سوخت روكش طلا لولادار ثلث دو دانگ جلي ممتاز و نسخ كتابت عالي با رقم: « كتبه ياقوت المستعصمي » في سنه اثنين و خمسين و ستمائه» 652 در كتابخانه سلطنتي
- كتاب الشهاب وزيري كاغذ خان بالغ قابسازي مجدول طلااندازي. يك سرلوح مذهب عالي. جلد ضربي عالي نسخ كتابت خوش بارقم: « تم كتاب الشهاب بحمدالله تعالي وحسن توفيقه في العشر لاخر من جميدي الاولي لسنه تسعين و ستمائه. كتبه العبد المستغفر من ذنبه المفتقر الي رحمه ربه ياقوت المستعصمي حامدالله تعالي و مصليا علي نبيه محمد و آله» 690 در كتابخانه سلطنتي.
- گلستان سعدي نيم ورقي كاغذ اصفهاني قابسازي شده زرفشان. دو صفحه اول متن و حاشيه مذهب. عنوانها بسرخي. جلد سوخت مذهب كشميري نسخ كتابت ممتاز. عناوين ثلث عالي بارقم: « كتبه العبد الفقير الي الله الغني ياقوت المستعصمي» « في اواخر شهر رمضان المبارك سنه ثمان و ستين و ستمائه حامداً علي نعمه و مصلياً علي نبيه محمد و آله و مسلماً كثيرا« 668 در كتابخانه سلطنتي
- ديوان شعر الجاذره خشتي بزرگ، جلد ضربي طلاكوب اندرون سوخت عالي دو صفحه اول و آخر متن وحاشيه مرصع، تماماً مزين مذهب، ثلث دو دانگ جلي ممتاز و نسخ كتابت عالي با رقم: « كتبه ياقوت المستعصمي في سنه اثنين و خمسين و ستمائه» 652 در كتابخانه سلطنتي
- صحيفة سجاديه ، وزيري بزرگ، جلد روغني يك سرلوح مرصع تمام صفحات حاشيه تشعيرسازي مذهب، نسخ كتابت خفي متوسط با: « تمت الصحيفه الكامله الامام علي ابن الحسين ابن اميرالمومنين علي عليهم السلام في شهور سنه اربع و تسعين وستمائه كتبها العبد ياقوت بن عبدالله المستعصمي ... بمدينه ميافارقين ....» « لخزانه كتبه .... قاضي القضاه ... شمس المله والدين عبدالله بن الامام الحاكم مهذب المله والدين محمدابن سليمان ابن المجلي ...» در كتابخانه سلطنتي
- ادعيه الايام السبعه، نيم ربعي، جلد روغني سرلوح مرصع تماماً متن و حاشيه مذهب تشعيرسازي. يك شمسه مذهب ثلث كتابت ممتاز بارقم: « كتبها ياقوت المستعصمي» « في شهور سنه ثلث و تسعين و ستمائه...» در كتابخانه سلطنتي.
- منتخب اشعار عربي، وزيري، جلد روغني عالي- سرلوح مذهب عالي، نسخ كتابت عالي بارقم: « كتب العبدالفقير الي الله تعالي ياقوت المستعصمي » « في ذي قعده سنه احدي و تسعين و ستمائه و الحمدالله رب العالمين» 691 در كتابخانة سلطنتي.
- مرقع ( 11 صفحه) ثلث دو دانگ جلي ممتاز بارقم : « كتبه اضعف عبادالله الغني ياقوت المستعصمي » در كتابخانة سلطنتي.
- مرقع ( 12 رقعه) نسخ كتابت خفي ممتاز بارقم: « تمت الوصيه بحمدالله تعالي كتبه ياقوت المستعصمي حامداً لله تعالي و مصلياً علي نبيه محمد و آله» در كتابخانة سلطنتي.
- قرآن سلطاني مذهب ( تذهيب جديدتر از اصل) ريحان دو دانگ بزر محرر. سرسوره ها رقاع دو دانگ عالي بارقم : « ... ياقوت المستعصمي ...» در موزه اسلامي ترك .
- قرآن سلطاني كوچك مذهب نسخ كتابت جلي عالي. سرسوره ها رقاع دو دانگ خوش بارقم: « كتب ياقوت المستعصمي في سنه خمس و ثمانين و ستمائه (685) بمدينه السلم بغداد حامداً لله تعالي علي نعمه و مصلياً علي نبيه محمد و اله الطيبين الطاهرين و مسلماً من ذنوبه مستغفراً» در موزة اسلامي ترك.
- قرآن وزيري خشتي كوچك مذهب قديم، نسخ كتابت خفي عالي. سرسوره ها تزيني بارقم: » كتب ياقوت المستعصمي في الاربعاء رابع شعبان المبارك سنه ثلث و تسعين و ستمائه (693) حامداً لله تعالي علي نعمه ومصلياًعي نبيه محمد و آله الطاهرين و مسلماً« در موزه اسلامي ترك.
- ديوان ابن محجن ثقفي ] صبغه[ ابي هلال عسكري. سلطاني. ثلث دو دانگ جلي ممتاز نسخ كتابت ممتاز، رقاع نيم دو دانگ جلي ممتاز بارقم: « تم شعر ابي محجن باسر و الحمدالله وحده. كتبه ياقوت المستعصمي في شوال سنه احدي و ثمانين و ستمائه (681) حامداً...»
پشت صفحه اول نوشته اند : « برسم الخزانه الكريمه العاليه المولويه السيديه المخدوميه الملك آمر آيه السيفيه منكلي بغاالامير في كامل السلطنه المعظمه بالشام المحروسه عمره الله» در اياصوفيه.
- ديوان الجاذره، ريحان دو دانگ جلي ممتاز بارقم: « تم ديوان الحاذره باسره و الحمدلله ... كتبه ياقوت المستعصمي في سنه اربع و ثمانين و ستمعه» (684) و در ذيل نوشته است بقلم نسخ كتابت خفي عالي: « صارحقا لاضعف عبادلله و احوجهم الي عفوه و رحمه محمدبن حيدر الحسيني اصلح الله حاله في حمدي الاخر سنه اثنين و عشرين و سبعمائه حامدا لله علي نعمه و مصلياً علي نبيه محمد و اله و مسلماً» در اياصوفيه.
- الكافية ابن حاجب، وزيري صفحه اول مذهب عالي و تمام صفحات متن و حاشيه تشعيرسازي مذهب جلد سوخت تحرير زركوب عالي ( نسخه شاهانه) نسخ كتابت خفي خوش بارقم: « تمت الاقسام الثلثه بحمدالله تعالي و حسن توفيقه . كتبها ياقوت المستعصمي» » في صفر سنه تسعين وستمائه حامداً لله تعالي علي نعمه و مصلياً علي نبيه محمد و آله و مسلماً» 690 در كتابخانة مجلس.
- يك قطعه ثلث سه دانگ جلي و دو دانگ جلي ممتاز، بارقم: « كتبه ياقوت المستعصمي» « في شهور سنه احدي و ثمانين و ستمائه» 681 در مجموعه خودم.
- قرآن خشتي جلدميشن عنابي منگنه. دو صفحه اول تمام مذهب عالي بارقم: » ياقوت مستعصمي...» سال 680 در كتابخانه ملك.
- قرآن خشتي كوچك جلد سوخت معرق طلاپوش، دو صفحه اول تمام مذهب، ثلث جلي عالي ( سرسوره ها) نسخ كتابت خفي خوش ( متن) بارقم: « ... ياقوت بن عبدالله» سال 668 در موزه ايران باستان.
- قرآن رحلي جلد سوخت معرق طلاپوش. دو صفحه اول تمام مذهب ممتاز ثلث كتابت عالي بارقم » ... ياقوت المستعصمي ...» در تاريخ سال 685 موزه ايران باستان.
- قرآن وزيري كوچك سوخت تذهيب برجسته مزين، نسخ كتابت خفي خوش بارقم: « كتبه العبد الضعيف الي الله القوي ياقوت الملوك المستعصمي في شهر ربيع الثاني شهور سنه ثلث و ثلثين و ستمائه مراعيالا لاحسانه الشامل و لطفه الكامل اللهم ابد خليفه رسوله رب العالمين المستعصم بالله الملك الحق المبين» ( قرآن را به شاه سليمان تقديم كرده اند. ورقم ياقوت و تاريخ آن مشكوك و اصل لخط و نسبتش بياقوت صحيح است). در مجموعة مهدوي.
ياقوت مستعصمي ( رجوع شود به علاء الدين) مرقع در كتابخانة سلطنتي.
- يك قطعه عكس ( در ميان يك مرقع) ريحان سه دانگ، نسخ خفي متوسط و رقاع خفي متوسط بارقم: « كتب ياقوت بن عبدالله بمدينه السلم سنه اربع و سبعين و ستمئه ...» در كتابخانه دانشگاه توبين گن آلمان.
از خطوط او ديده ام : جزو اول حماسه ابي الطيب بن اوس الطائي ( شماره 55) نسخ ثلث مانند تحرير كتابت خفي متوسط بارقم: « و كتب العبد الفقير الي الله رحمه الله تعالي ياقوت بن عبدالله حامداً لله و مصلياً علي سيدنا محمد و آله و ذلك في اواخر شهر ذي الحجه سنه تسع و خمسين و خمسمائه» 559 در كتابخانه سلطنتي.
- ادعيه ( 48 برگ خشتي) ريحان نيم دو دانگ جلي ممتاز و ثلث دو دانگ عالي بزر محرر بارقم: « و كتب ياقوت بن عبدالله » در كتابخانة اياصوفيه.
مباركشاه :
از خطوط تقليد شده او ديده ام: يك قطعه رقاع شكسته نيم و دو دانگ خوش ( بدون رقم) باعبارت : « نقل عن خط زبده الكتاب مباركشاه بن عبدالله غفرالله تعالي ذنوبه في العشر الاول من سنه ثلاث و عشرين والف حامدالله تعالي» در مجموعه آقاي نصيري.
مباركشاه بن قطب:
از مردم تبريز و ملقب به » زرين قلم» و معاصر مباركشاه دمشقي سيوفي و از شاگردان ياقوت مستعصمي بود و گويند چون سلطان اويس جلاير ( 757-777) در نجف بر مزار حضرت امير عليه السلام عمارتي كرد كتابت كتيبة آن را به وي سپرد.
از خطوط او ديده ام: چهارصفحه از مرقع بايقرا- طهماسب ( دوازده امام و مطالب ديگر) ثلث چهاردانگ جلي ممتاز: نسخ كتابت عالي با رقم: « كتبه اضعف عبادالله و احوجهم مباركشاه بن قطب غفرالله تعالي ذنوبهما في العشر الاول من رجب الاصم سنه اثنين و ثلاثين و سبعائه (832) حامداً و مصلياً» در خزينه طوپ قاپوسراي.
- دو صفحه از مرقع بايقرا- طهماسب، ثلث چهاردانگ جلي ممتاز. نسخ كتابت عالي بارقم: » مشقه دون الادمان علي سبيل الارتجال اضعف عبادالله تعالي مباركشاه بن قطب ...» در خزينه طوپ قاپوسراي
درود